17.4.15

ησυχία, παρακαλώ

Αν δείτε κάποιον που πίνει καφέ καθισμένος στο πιο απόμερο σημείο να κλείνει που και που με τις παλάμες τ΄αυτιά του, πιθανόν να είμαι εγώ.
Δεκαπέντε χρόνια στο γκισέ και δώδεκα χρόνια σε γραφείο-από τις οκτώ μέχρι τις δυόμισι, άνθρωποι κι ένα τηλέφωνο που χτυπούσε συνέχεια.
Λάβετε επίσης υπόψιν σας ότι εξ απ΄ανέκαθεν δεν μπορώ να διαβάσω με μουσική.

4.4.15

η πριγκίπισσα

Τα φαντάσματα χάνονται στο φως της ημέρας. Αλλά πρέπει να 'χει κανείς πρώτα το κουράγιο να τα καλέσει στο άπλετο φως. 
~ Mαρία Βοναπάρτη, Ταύτιση κόρης και πεθαμένης μητέρας

Δεν είναι τόσο το περιεχόμενο αυτού του μικρού βιβλίου που είναι σημαντικό,  όσο το ότι μπορεί να είναι η ευκαιρία για τη γνωριμία με την συγγραφέα του.

Η ιδιαίτερη ζωή της Μαρίας Βοναπάρτη, ο τρόπος που βρήκε για να κρατήσει τις ισορροπίες της και να βγει όχι μόνο αλώβητη αλλά και δυνατότερη απ΄αυτό το στιγμιότυπο που είναι η ζωή. Την θαυμάζω και την εκτιμώ.

Δείτε: την ταινία Princesse Marie (2004) με την Κατρίν Ντενέβ στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Διαβάστε: Μαρία Βοναπάρτη: Η ζωή της, της Celia Bertin.

Όλα ξεκίνησαν γιατί ήθελα να αγοράσω Τις διακόσιες κλειτορίδες της Μαρίας Βοναπάρτη. Γιατί είναι άνοιξη και ο τίτλος μου φάνηκε τόσο ερωτικός. Και το μπλε-μωβ του εξωφύλλου τόσο πασχαλινό.

Με αφορμή το βιβλίο, το οποίο δεν είναι παρά δύο ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις για δυό οράματα που είχε όταν ήταν μικρή, και το οποίο δεν σου δίνει παρά ψήγματα από την (περίεργη, ταραγμένη, ενδιαφέρουσα, δύσκολη, εκπληκτική) ζωή της, μπορεί ο αναγνώστης να ανοίξει την πόρτα σ΄αυτή τη γυναίκα και να μάθει (με την ταινία και άλλα βιβλία) περισσότερα γι΄αυτήν. Σύμφωνα με τη βάση της biblionet δεν υπάρχουν άλλα βιβλία της μεταφρασμένα στα ελληνικά.

Εγώ ακολούθησα την ανάποδη διαδρομή: πρώτα γνώρισα τη ζωή της και μόλις χθες διάβασα ένα δικό της κείμενο.

Ο σελιδοδείκτης είναι από τα παιχνίδια που παίζω με τον εαυτό μου. Κρυφογελάω γιατί σε κάθετι τυχαίο, αν αλλάξεις μάτια, βλέπεις μια σύνδεση. Το εικονιζόμενο δεν είναι μυθιστόρημα ούτε νουαρ, αλλά και -κατά κάποιο τρόπο- είναι.

3.4.15

ο Θας εκδόθηκε


Thanos Kappas όσες φορές και να το ξαναδιαβάσω αυτό το τυπικά άγνωστους αλλά συγγενείς κατ' ουσίαν, όλο κλαίω.
Αυτά δεν είναι κείμενα, είναι ποιήματα. Δεν βρίσκω άλλο τρόπο, μετά από τόσα χρόνια, για να σου πω πόσο σε ευχαριστώ.
Για μένα τα κείμενά σου, το γεγονός ότι υπάρχει κάποιος που σκέφτεται (και γράφει) έτσι στάθηκαν το πέταγμα της πεταλούδας που με έφερε εδώ που είμαι σήμερα.

31.3.15

παραμύθια και όνειρα


Βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την συνέντευξη του Arni Thorarinsson:
πρώτον για την ενημέρωση από πρώτο χέρι για την κατάσταση σε μια χώρα για την οποία ακούμε κατά καιρούς διάφορα,
δεύτερον γιατί μετά τον ενθουσιασμό μου με τα Έθιμα Ταφής, χάρηκα που ανακάλυψα κι άλλη ισλανδία προς ανάγνωση(!),
τρίτον γιατί μ΄αρέσουν οι σειρές κι ίσως αυτό το βιβλίο γίνει αρχή μιας τέτοιας για μένα.
Το τέταρτον δεν ξέρω αν σας ενδιαφέρει: η ισλανδία έχει μακρά παράδοση στα νήματα και στο πλέξιμο και μια τέτοια ζακέτα είναι αυτό που έχω στις βελόνες μου αυτόν τον καιρό. Κι ένα knitting trip εκεί, είναι στα όνειρά μου.

16.3.15

A.O.Barnabooth: His Diary



Σε ένα από τα βιβλία του αγαπημένου μου Michel Deon, αυτό που μου άρεσε το λιγότερο από τα υπόλοιπα, ο πρωταγωνιστής του, ο Άρθουρ Μόργκαν, προσωπικότητα πολύ συμπαθής (ένας ήρωας με τα όλα του), μεγαλωμένος με στερήσεις και έχοντας κατακτήσει πια τη θέση του στην Αυλή των Μεγάλων, εξακολουθεί στα σαράντα του, παρότι πλούσιος και ισχυρός,  να διασχίζει το Παρίσι (και τα περίχωρα) με ποδήλατο και με τα ρεβέρ του παντελονιού του πιασμένα με τα ειδικά σιδεράκια.
Πάντα σημειώνω και αναζητώ τα βιβλία για τα οποία αναφέρεται ότι ο ιδιοκτήτης τους τα κουβαλά πάντα μαζί του στις μετακινήσεις του.
Ο Άρθουρ Μόργκαν, λοιπόν, είχε πάντα στις αποσκευές του Το ημερολόγιο του Α.Ο.Barnabooth.
Έτσι δόθηκε η ευκαιρία να μάθω ότι ο Αρσιμπάλντο Όλσον Μπάρναμπουθ είναι φανταστικός χαρακτήρας, ενώ συγγραφέας του βιβλίου είναι ο Valery Larbaud για τον οποίο μέχρι πριν λίγο δεν ήξερα τίποτα. Τώρα έμαθα για την αξιόλογη ζωή και κυρίως την μόρφωσή του, και για τα δύο βιβλία του που υπάρχουν μεταφρασμένα στα ελληνικά από την Άγρα.
Ποιος και πότε θα μεταφράσει παρακαλώ το ημερολόγιο του A.O.Barnabooth;   

It is just before the first world war, and at 23 Archibaldo Olson Barnabooth is the wealthiest man in the world. Scion of a South American branch of European aristocracy, Barnabooth sets off on a solo Grand Tour through the capitals of Europe, hoping to unravel the mystery that is himself. Toward that ever elusive goal he records this diary (properly intended for publication), capturing brash and introspective opinions of everything: eros pursued, lost and won; the embarrassment of riches; the pleasures of travel; the glories and shortcomings of Europe’s grand hotels and railroads and theaters. Into the realm of the fabulous Barnabooth’s adventures intrude with wit and style and a sad innocence: there is something utterly endearing and equally ridiculous about this passionate A.O. Barnabooth, quintessential idealist of a then newly born 20th century–the creation of one of France’s great literary geniuses now recovered in this era.
(από το goodreads

9.2.15

on the disposal of things

Όταν έχεις χρόνο διάβασε αυτό το ποστ της Kate Davies, πήγαινε στο λινκ για το stroke, στο λινκ με τα υπέροχα παπούτσια της που πούλησε κι αυτό για τα βιβλία που ξεφορτώθηκε
(Όπου προσπαθώ να μάθω ότι πετώντας από πάνω μας πράγματα, ελαφραίνουμε και πετάμε).


(*) noun
     the action or process of throwing away or getting rid of something

5.2.15

ruthless

Σήμερα ένα σκυλάκι (πιτμπουλάκι μάλλον, μωρό) με κοίταξε μέσα από το τζάμι της βιτρίνας όπου το είχαν βάλει προς διάθεση στη Θηβών, με λυπημένα ματάκια. Μα το θεό, για πρώτη φορά στη ζωή μου βρέθηκα τόσο κοντά στο να το πάρω και να του δώσω όση αγάπη χρειαζόταν για να ξεθολώσει το βλέμμα του, να ξεφοβηθεί, να ηρεμήσει  και να γελάσει.
Νομίζω ότι δεν κοιτάζουν όλα τα μικρά/προς διάθεση ζώα έτσι, σκεφτόμουν πως ίσως αυτό ήταν πολύ συναισθηματικό, και πού να ήταν άραγε η μανούλα του.

(*) adjective
     having or showing no pity or compassion for others.

3.2.15

winter landscape


Μην τύχει και πέσει μπροστά σου πίνακας Φλαμανδού χειμωνιάτικος. Αρχίζει τότε μια χιονοστιβάδα -σχεδόν κυριολεκτικά μιλώντας- ονειροπόλησης που ποτέ δεν καταλήγει. Χρόνια τώρα. Ποιος να ξέρει άραγε το γιατί.

~ Lucas van Valckenborch (1535-1597)

2.2.15

οι άνθρωποι και οι κατάσκοποι


Ο καθηγητής της φυσικής αγωγής που χρησιμοποιούσε ως σύντροφο δεν φάνηκε μια μέρα συνεπής στα καθήκοντά του. Την επομένη τον σχόλασε και είπε και ξήλωσαν τους καθρέφτες από την κρεβατοκάμαρά της.
Κατασκευάζει πάντα πολλά γλυκίσματα, τα οποία στέλνει σε φιλανθρωπικές εορτές. Τηλεφωνιόμαστε συχνά. Την τελευταία φορά μου ανακοίνωσε πως λογάριαζε να ξαναστραφεί στη θρησκεία. Μαζί με τη φροντίδα ενός μικρού κήπου, είναι μια υγιής απασχόληση για μια γριά κυρία που ποτέ δεν ασχολήθηκε ν' αποκτήσει φίλους.

~ Michel Deon, Τα άγρια άλογα, εκδ.Χατζηνικολή

(Μετά από τριάντα πάνω-κάτω χρόνια ξαναδιάβασα αυτό το βιβλίο που μου είχε αφήσει τόσο έντονη εντύπωση τότε.)

31.1.15

Σάββατο βράδυ

Είδα αυτό, κι έτσι όπως είναι βράδυ, και ησυχία, και κρύο έξω, και ζέστη με υγρασία μέσα, θυμήθηκα που φτιάχναμε κάτι τέτοια όταν ήμασταν μικρά, κολλούσαμε κάτι πλαστικά ψηφιδάκια σε χαρτόνι, μου ήρθε η μυρωδιά τους-ή να είναι η μανιταρόπιτα που μόλις έσβησα στο φούρνο;
Πάντως, χάλια-τότε. Καλύτερα, ναι, καλύτερα τώρα, δε θέλω να γυρίσω πίσω καθόλου, ούτε μήνα, ούτε λεπτό.


7.12.14

ποίημα

Εκεί που πήγαινα απάντησα ένα μεγάλο φουντωμένο δέντρο
τόσο χαριτωμένο, τόσο όμορφο, που είπε η καρδιά μου: φανέρωσε κάποια μυστικά!


Τι νόημα έχει να ψηλώσεις τόσο μες σ' έναν κόσμο εφήμερο;
Αυτό είναι σημάδι έπαρσης. Έλα τώρα, ταπεινώσου.


Να στολίζεσαι με τόση χάρη, να φτιασιδώνεσαι τόσο πολύ
ενώ η καρδιά είναι στραμμένη στο Θεό, ποιά η ανάγκη, τι ποθείς;


Γερνάν τα δέντρα, κυλάει ο χρόνος, το πουλί ξαποσταίνει
στα κλαδιά τους μόνο για μια φορά.
Κι όμως σε σένα πουλί δεν κούρνιασε, ούτ' ένα περιστέρι, ούτ' ένας
φραγκολίνος.


Μια μέρα θα χαθείς. Το μπόι σου θα σωριαστεί στη γη,
τα κλαδιά σου θα μπούνε στην πυρά, θα βράσει το καζάνι,
το μέταλλο θ' ανάψει.


Αν είναι μυστικό το μυστικό σου, τόπος ο τόπος σου,
σε ποιά γη νάναι άραγε η θέση σου, ε δέντρο, εσένα ρωτώ.


Γιουνούς, εσένα οι δικές σου οι ελλείψεις είναι αμέτρητες.
Αντί να ρωτάς το ξερό δέντρο για το δρόμο, βάδιζε και προσπέρνα.


~ Γιουνούς Εμρέ, Εισαγωγή-Μετάφραση-Σχόλια Πολύμνια Αθανασιάδη, Εκδόσεις Απάμεια 1996

the bishop's wife (1947)


Πάντως, όπως και νάσαι, όσο όμορφος και να έχεις υπάρξει, όσο διάσημος, όσο ευτυχισμένος, στο τέλος γίνεσαι μια πλακίτσα μ' ένα ονοματάκι και μια ημερομηνιούλα από κάτω, χρυσά ή πρασινισμένα δεν έχει σημασία, σε διαβάζουν σαν μια πληροφορία και προσπερνούν.

Polly Ann Young (center) with sisters Loretta Young (left) and Sally Blane (right)

Link: http://allanellenberger.com/tag/polly-ann-young/

6.12.14

CBGB

Πόσο πολύ μ' αρέσει να βλέπω ταινίες με μουσική. Και ταινίες που λένε την ιστορία ανθρώπων που υπήρξαν στ' αλήθεια. Και ταινίες που καταγράφουν ιστορίες που συνέβησαν αλλά αλλά δεν είναι ευρύτερα γνωστές. Να μια τέτοια ταινία.
Σίγουρα όχι δεκάρι αλλά αξίζει να την έχει δει κανείς.

5.12.14

το σπίτι με τα εφτά αετώματα

Δεν μπόρεσα να αντισταθώ στην ομοι-ομορφιά των χρωμάτων!

Το βιβλίο το ξεκίνησα πριν δυό μέρες και υπολογίζω να το τελειώσω σε άλλες δύο. Αυτό είναι καινούργιο τώρα, εμπίπτει στο βάλτε στόχους στη ζωή σας για να μην περνάει ο χρόνος χωρίς να το καταλαβαίνετε.

Είναι υπέροχο. Με μια κουβέντα μπορώ να πω ότι είναι όπως πρέπει(!) να είναι ένα βιβλίο: λέει μια ενδιαφέρουσα ιστορία, με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο, η παλαιική γραφή που μοιάζει με Ντίκενς και με Λώρενς Στέρν είναι απολύτως γοητευτική, έχει χιούμορ και μυστήριο και δράμα και ιστορία αγάπης, και ανυπομονείς να το ξανανοίξεις για να ξαναμπείς μέσα του. Τι άλλο να ζητήσεις από ένα βιβλίο;

4.12.14

βιολέτες του Μάρτη


Την Τριλογία του Βερολίνου (του Philip Kerr) δεν την τελείωσα. 
Διάβασα την πρώτη ιστορία (Οι Βιολέτες του Μάρτη) και μου ήταν αρκετό-δεν θέλησα να μείνω άλλο σε αυτή την ατμόσφαιρα.
Είναι στο ίδιο μοτίβο όπως όλες οι αστυνομικές ιστορίες (βιβλία και σειρές): ένας ιδιωτικός ντετέκτιβ, πρώην αστυνομικός, εξυπνάκιας, που πίνει, καπνίζει κι αρέσει τις γυναίκες.
Τα μείον: Η μετάφραση. Ο συνδυασμός αστυνομικού με πολιτική (εποχή προ-ναζισμού στο Βερολίνο) που εμένα δεν μου αρέσει καθόλου. Πολλά γερμανικά τοπωνύμια, δρόμοι, πλατείες, γειτονιές, που -παράξενο- συνήθως με ενθουσιάζουν και με ταξιδεύουν σε μια άγνωστη πόλη. Εδώ με μπέρδευαν, δεν ήθελα καν να μπω στον κόπο να βρω πού βρίσκονται στο χάρτη ή να κρατήσω σημειώσεις.

Όλα αυτά είναι προσωπικά-τι να πω; Δεν ταιριάξαμε.
(Σε αντίθεση με τον Ιζζό που -δεν μπορώ ακόμα να το χωνέψω- ξεκίνησε να γράφει τόσο μεγάλος και πήγε και πέθανε τόσο μικρός, και δεν πρόλαβε να γράψει πολλά βιβλία.)

3.12.14

ο γατόπαρδος (ΙΙ)


Όταν η οικογένεια μπήκε μέσα στην άμαξα (η πάχνη είχε διαποτίσει τα μαξιλάρια), ο Ντον Φαμπρίτσιο είπε πως θα επέστρεφε με τα πόδια, λίγη δροσιά θα του έκανε καλό, είχε ελαφρύ πονοκέφαλο. Η αλήθεια είναι πως ήθελε να βρει λίγη παρηγοριά κοιτάζοντας τα άστρα. Ψηλά στον ουρανό υπήρχαν ακόμη μερικά στο ζενίθ. Όπως πάντα, η θέα τους τον εμψύχωσε. Ήταν μακρινά, παντοδύναμα και ταυτόχρονα υπάκουα στους υπολογισμούς του. Το αντίθετο ακριβώς των ανθρώπων, που ήταν πάντα πολύ κοντινοί, αδύναμοι και παρ' όλα αυτά ατίθασοι.


~ Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο Ο Γατόπαρδος, η φωτογραφία από το βιβλίο Γράφοντας τις ζωές των άλλων, του Χαβιέρ Μαρίας (κεφάλαιο Ο Τζουζέππε Τομάσι ντι Λαμπεντούζα στο μάθημα).

2.12.14

μια καλή, μια ανάποδη...

...όπως η ζωή.


Πήγα χθες εκεί, αλλά δεν μου άρεσε κανένα μαλλί. Πήρα το μαύρο-γκρι μόνο, και ξεκίνησα τον σκούφο. 
Αποφάσισα ότι με εκνευρίζουν που δεν αγαπούν αυτό που πουλάνε. Και που δεν το γνωρίζουν καλά. Και που μου μιλάνε στον ενικό. 
Η αντίστοιχη κυρία που μου έστειλε τρεις κούκλες νήμα-βαμμένο στο χέρι παρακαλώ, από το The Skye Shilasdair Shop, στο άκρον-άωτον της Ευρώπης (δείτε το χάρτη παρακαλώ, δείτε πού ακριβώς βρίσκεται το μαγαζί...) μου έστειλε κι ένα σωρό μειλ, πριν και μετά την αγορά, για να με ενημερώσει ότι δεν θα είναι ολόιδιο το χρώμα λόγω διαφορετικής παρτίδας, για να μάθει αν έλαβα το πακέτο, αν είμαι ευχαριστημένη και τι έφτιαξα.
Όχι, δεν ζητάω πολλά. Το προφανές περιμένω.

ο γατόπαρδος

Θέλω να γράψω οτι Ο ΓΑΤΟΠΑΡΔΟΣ είναι ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και ότι (ευτυχώς, ευτυχώς) έτυχε μιας εξαιρετικής μετάφρασης στα ελληνικά από την Μαρία Σπυριδοπούλου.
Αλλά σκέφτομαι ότι όλα αυτά ακούγονται τόσο βαρύγδουπα, τόσο κοινότυπα, τόσο υπερβολικά.
Από την άλλη, ένα μεγάλο ποσοστό των βιβλίων που διαβάζω-για να μιλήσω σε πρώτο πρόσωπο- είναι σαβούρα (δεν θα ψάξω για καλύτερη λέξη), είναι σπατάλη του χρόνου μου (για να μην αναφερθώ στο χρήμα, στο χώρο στη βιβλιοθήκη, στο χαρτί κλπ).
Όταν ενθουσιάζομαι θέλω να πω σε όσους φίλους & αγνώστους ξέρω ότι διαβάζουν "διάβαστο, δώστου μιαν ευκαιρία και θα δεις". 
Από την άλλη είναι αυτό το περί ορέξεως που με φρενάρει.

Επί της ουσίας: Ο Γατόπαρδος (ονομασμένος έτσι από το οικοσημο της οικογενείας) είναι το μοναδικό μυθιστόρημα του Giuseppe Tomasi di Lampedusa, το οποιο εκδόθηκε μετά τον θάνατό του. Αναφέρεται σε κομμάτια από την ζωή του προ-προπάππου του συγγραφέα (στο βιβλίο ντον Φαμπρίτσιο Σαλίνα) στην Πάλμα (στο βιβλίο Ντοναφουγκάτα), της οικογενείας του, και επεισοδίων από την σχέση του με τον αγαπημένο του ανεψιό (στο βιβλίο Τανκρέντι Φαλκονέρι).

Το γεγονος ότι έχει γίνει ταινία (την οποία δεν έχω δει ακόμα) από τον Λουκίνο Βισκόντι, ο οποίος μετέφερε στον κινηματογράφο αριστουργηματικά τον Θάνατο στη Βενετία του Τόμας Μαν (με τον Ντερκ Μπόκαρτ) και τον Ξένο του Καμύ (με τον Μαρσέλο Μαστρογιάννι) είναι κι αυτό ένα επιχείρημα υπερ της αναγνώσεως του βιβλίου, δεν είναι;

~ Ο Giuseppe Tomasi di Lampedusa (1895-1957), φανατικός βιβλιόφιλος και άνθρωπος χαμηλών τόνων, παντρεύτηκε μια από τις πρώτες ψυχαναλύτριες στην Ιταλία, την Λεττονή πριγκίπισσα  Αλεξάνδρα Βολφ-Στόμερσι και πέρασε την (εύκολη, αριστοκρατική, χωρίς ανάγκη να εργαστεί) ζωή του περνώντας πολλές ώρες μόνος του και διαβάζοντας.